Samenleven is niet iets wat we alleen aan de politiek moeten of kunnen overlaten. Meedoen is je verantwoordelijkheid.
Grote veranderingen komen zelden voort uit één strak plan, maar uit vele lokale initiatieven die met elkaar verweven raken (CollectieveKracht). Hans Vermaak beschrijft dat als de ‘lappendeken’ van de samenleving: geen systeem van controle, maar een netwerk van intentie en het nastreven van doelen en dromen.
Julia van Boven illustreerde dat prachtig in haar recente podcast, door te delen dat 96% van de mensen die in het verzet terechtkwamen, was gevraagd door iemand die ze kenden. Het verschil begint vaak niet bij grote idealen, maar bij kleine kringetjes van mensen die elkaar meenemen. Niks groots, gewoon een klein gesprek of initiatief.
We hoeven het namelijk niet overal over eens te zijn. We moeten gewoon gaan experimenteren, en vertrouwen dat dat een stap in de goede richting is. Suzanne Potjer noemt dit een nieuw soort ‘polderen’: één die ruimte laat voor verschil, emotie en vooral: actie. Want daar ligt de stap die we allemaal kunnen nemen.
Het niet overlaten van de samenleving aan normen, regels en papierwerk vraagt om menselijkheid, om nieuw leiderschap.
In hoeverre past het systeem waarbinnen jij werkt bij de daadkracht die je nastreeft? Hoeveel ruimte laat het om mens te blijven? Hoeveel vertrouwen geeft het anderen? Hoeveel gesprek maakt het mogelijk?
“Wie kies je om te zijn?” – Roek Lips
Vorige week mocht ik luisteren naar Marco te Brömmelstroet: hij waarschuwt dat hoe meer regels we maken, hoe minder we leren te luisteren. Geen pleidooi tegen structuur, maar voor relationele intelligentie. We hebben niet méér regels nodig, maar meer vertrouwen in de mensen die het dagelijks doen. En daarvoor hebben we niet meer taal nodig, maar betere gesprekken.
Het vraagt moed om iets te doen in lijn met je waarden, zonder te weten of het lukt of wie er meedoet. En het vraagt veerkracht om te blijven bewegen, ook als iets mislukt. Dat is misschien juist waarom meedoen geen optie, maar een verantwoordelijkheid zou moeten zijn.
De vitaliteit van een samenleving zit niet in papier, maar in ontmoetingen. Tussen denken en doen ligt dat netwerk van ontmoeting.